طبق رأی دادگاه تمام مطالبات همسرم مثل مهریه و تمام حق و حقوق همسرم را پرداخت کرده ام بعد از کلی افت و خیز قانونی رای طلاق صادر شد. همسرم برای امضای طلاق و اجرای حکم طلاق نمی آید و پنهان شده است چه باید کرد ؟ و کلاً نحوه اجرای رای طلاق اگر یکی از زوجین حاضر نشود به چه شکلی است ؟
چطور می شود رای طلاق را بدون حضور زوجه اجرا نمود؟
- مقررات آیین دادرسی مدنی عمدتا با فرض آگاهی خوانده از جریان دادرسی و شرکت اصحاب دعوا در آن تدوین شده است.
- در فقه اسلامی نیز اصل مشروعیت محاکمه غیابی توسط قاضی واجد شرایط مورد اختلاف نمی باشد و حتی ادعای اجماع را نیز بر آن دارند. به همین منظور به موجب ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی، دادگاه در صورتی می تواند نسبت به رسیدگی و صدور حکم غیابی اقدام نماید که ابلاغ به طور صحیح (اعم از واقعی و قانونی ) صورت گرفته باشد.
- در حقیقت چنانچه که ابلاغ به طور صحیح انجام نشده باشد، تشکیل جلسه دادرسی و صدور رای ممنوع می باشد. (حکم شماره ۱۲۳۲-۱۵ خرداد ۱۳۲۵ محکمه عالی انتظامی قضات) و رایی که در این صورت صادر شود، به علت اینکه در انتهای دادرسی غیرقانونی صادر شده است، قابل فسخ و نقض می باشد.
- از سوی دیگر عدم حضور خوانده یا عدم دفاع او موجب نمی شود که دادگاه در هر حال حکم به نفع خواهان صادر نماید.
- در حقیقت محکومیت خوانده ی غایب مستلزم این است که دادگاه قانونی بودن شرایط دادخواست، قابل پذیرش بودن و قابل استماع بودن دعوا را احراز نماید.
- اگر خواهان موفق به یافتن نشانی خوانده نشود، دادگاه دستور خواهد داد تا در روزنامه کثیرالانتشار با هزینه خواهان آگهی منتشر خواهد شد. تاریخ انتشار آن نباید کمتر از یک ماه باشد.
- پس از مراحل فوق به خوانده ابلاغ قانونی ارائه میشود تا در دادگاه طلاق حضور بیابد.
- اگر پس از این مرحله دو بار اخطاری صورت گیرد و اتفاقی رخ ندهد، قاضی میتواند رای طلاق را صادر کرده و در سوی دیگر یکی از طرفین همچنان در دادگاه حضور نیابند، قاضی نمایندهای را معرفی کرده تا صیغه طلاق جاری شود.
- همچنین در صورت اتفاق این ماجرا برای زن، یعنی اینکه زن مجهول المکان باشد، مرد قادر است تا زن را غیابی طلاق دهد. به نوعی در طلاق غیابی هر دو طرفین در صورت اثبات، طلاق را میتوانند اجرا کنند.
- در رابطه با نحوه ی اجرای طلاق در صورتی که یکی از زوجین حاضر نگردد باید گفت طلاق ممکن است از سمت زوج یا زوجه باشد یا آنکه طرفین بر طلاق توافق نمایند. همچنین عدم حضور برای اجرای طلاق می تواند منتسب به طرفین، زوج یا زوجه باشد.
- بعد از صدور گواهی عدم امکان سازش و صدور رأی طلاق در طلاق توافقی، طرفین باید ظرف مدت سه ماه برای اجرای صیغه طلاق به دفتر خانه طلاق مراجعه نمایند.
- در صورت عدم حضور طرفین، برای هر دو اخطاریه ای مبنی بر حضور در دفتر خانه طلاق صادر می گردد و در صورتی که بعد از صدور اخطاریه مجدد نیز طرفین در دفتر حاضر نشدند، تمام مراحل طلاق متوقف شده و برای انجام طلاق می باید مجددا اقدام نمایند.
- ماده ۳۶ قانون حمایت از خانوداه در خصوص طلاق توافقی و عدم حضور زوجه بیان می دارد که هرگاه گواهی عدم امکان سازش بنا بر توافق زوجین صادر شده باشد، درصورتی که زوجه بنا بر اعلام دادگاه صادرکننده رای و یا به موجب سند رسمی در اجرای صیغه طلاق وکالت بلاعزل داشته باشد، عدم حضور زوج، مانع اجرای صیغه طلاق و ثبت آن نیست.
- در صورتی که آقا در دفتر طلاق حاضر نگردد، دفتر اخطاریه ای برای زوج ارسال می نماید و در صورتی که باز هم به دفترخانه مراجعه ننماید، صیغه طلاق بدون حضور ایشان جاری می گردد.
- در رابطه با عدم حضور زوجه در دفترخانه برای اجرای صیغه طلاق باید گفت ابتدا اخطاریه ای برای حضور ایشان در دفترخانه ارسال می گردد و یک هفته به او مهلت حضور در دفترخانه برای اجرای صیغه طلاق داده می شود. در این صورت اگر زوجه در دفترخانه حاضر نگردد، صیغه طلاق جاری شده و مراتب به اطلاع زوجه می رسد.
پاسخ به پرسش مطرح شده در خصوص نحوه اجای رای طلاق در صورت عدم حضور یکی از روجین
♦ در پاسخ به پرسشی که طرح فرمودید باید گفت مطابق ماده ۳۵ قانون حمایت از خانواده هرگاه زوج در مهلت مقرر به دفتر رسمی طلاق مراجعه و گواهی عدم امکان سازش را تسلیم کند، درصورتی که زوجه ظرف یک هفته در دفترخانه حاضر نشود سردفتر به زوجین اخطار میکند برای اجرای صیغه طلاق و ثبت آن در دفترخانه حاضر شوند. در صورت عدم حضور زوجه صیغه طلاق جاری و پس از ثبت به وسیله دفترخانه مراتب به اطلاع زوجه میرسد.
♦ در خصوص پنهان بودن زوجه ی شما نیز مطابق تبصره ی همین ماده، در صورتی که زوج یا زوجه مجهول المکان باشند، دعوت ایشان از طریق نشر آگهی در جراید کثیرالانتشار با هزینه درخواست کننده به وسیله دفترخانه به عمل می آید.
امکان اجرای حکم طلاق توافقی توسط یکی از زوجین
مستندات قانونی – اجرای حکم طلاق
ماده ۳۴ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱
مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش برای تسلیم به دفتر رسمی ازدواج و طلاق سه ماه پس از تاریخ ابلاغ رای قطعی یا قطعی شدن رای است. چنانچه گواهی مذکور ظرف این مهلت تسلیم نشود یا طرفی که آن را به دفترخانه رسمی طلاق تسلیم کرده است ظرف سه ماه از تاریخ تسلیم در دفترخانه حاضر نشود یا مدارک لازم را ارائه نکند، گواهی صادرشده از درجه اعتبار ساقط است.
تبصره ـ هرگـاه گواهی عـدم امکان سازش صادرشده بر اساس توافق زوجین به حکم قانون از درجه اعتبار ساقط شود کلیه توافقاتی که گواهی مذکور بر مبنای آن صادر شده است ملغی میگردد.
ماده ۳۵ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱
هرگاه زوج در مهلت مقرر به دفتر رسمی ازدواج و طلاق مراجعه و گواهی عدم امکان سازش را تسلیم کند، درصورتی که زوجه ظرف یک هفته در دفترخانه حاضر نشود سردفتر به زوجین اخطار میکند برای اجرای صیغه طلاق و ثبت آن در دفترخانه حاضر شوند. درصورت عدم حضور زوجه صیغه طلاق جاری و پس از ثبت به وسیله دفترخانه مراتب به اطلاع زوجه میرسد.
تبصره ـ فاصله بین ابلاغ اخطاریه و جلسه اجرای صیغه در این ماده و ماده (۳۴) این قانون نباید از یک هفته کمتر باشد. در مواردی که زوج یا زوجه مجهولالمکان باشند، دعوت از شخص مجهولالمکان از طریق نشر آگهی در جراید کثیرالانتشار یا هزینه درخواست کننده به وسیله دفترخانه به عمل میآید.
ماده ۳۶ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱
هرگاه گواهی عدم امکان سازش بنا بر توافق زوجین صادر شده باشد، درصورتی که زوجه بنا بر اعلام دادگاه صادرکننده رای و یا به موجب سند رسمی در اجرای صیغه طلاق وکالت بلاعزل داشته باشد، عدم حضور زوج، مانع اجرای صیغه طلاق و ثبت آن نیست.
ماده ۳۶ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱
هرگاه گواهی عدم امکان سازش بنا بر توافق زوجین صادر شده باشد، درصورتی که زوجه بنا بر اعلام دادگاه صادرکننده رای و یا به موجب سند رسمی در اجرای صیغه طلاق وکالت بلاعزل داشته باشد، عدم حضور زوج، مانع اجرای صیغه طلاق و ثبت آن نیست.
ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی
حکم دادگاه حضوری است مگر اینکه خوانده یا وکیل یا قائم مقام یا نماینده قانونی وی در هیچ یک از جلسات دادگاه حاضر نشده و به طورکتبی نیز دفاع ننموده باشد و یا اخطاریه ابلاغ واقعی نشده باشد.
