آیا می توانم زود تر یعنی ۲ ماه بعد از اعلام قیمت کارشناسی شده و قبل از مزایده دوم، درخواست مجدد کارشناسی بدهم بدلیل تورم؟
پاسخ – اعتراض به نظر کارشناس
در برخی موارد به دلیل پیچیدگی، تخصصی و فنی بودن موضوعی که در دادگاه مطرح می شود، قاضی پرونده برای تصمیم گیری بهتر و کارآمد نیاز به نظریه یک کارشناس خبره در خصوص موضوع مطرح شده دارد و بدون وجود نظریه کارشناسی ممکن است دادگاه تصمیمی بگیرد که این تصمیم به دلیل آشنا نبودن کامل دادگاه با موضوع مطرح شده منجر به تضییع حقوق افراد جامعه گردد.
باید توجه داشت که با توجه به این موضوع بحث تشکیل نهاد کارشناسی در رویه قضایی مطرح گردید و قانون جدید مربوط به آن نیز در سال ۱۳۸۱ تصویب گشت.
باید به این نکته مهم اشاره گردد که گرچه ارجاع به کارشناس در برخی موارد ضروری گشته است و در صورتی که موضوع کارشناسی نشود و کارشناس نظر خود را در خصوص موضوع مطرح شده اظهار ننماید حتی ممکن است که دادخواست و دعوا توسط دادگاه رد شود ولی به طور کلی با بررسی قوانین و مقررات و همچنین رویه قضایی می توان به این نکته پی برد که که دادگاه ملزم به تبعیت از نظر کارشناس نمی باشد و می تواند به صورت مستقل در رابطه با موضوع مطرح شده تصمیم گیری نماید.
در بعضی مواقع ممکن است طرفین یا یکی از طرفین دعوا نسبت به نظر کارشناس اعتراض داشته باشند لذا قانونگذار به این موضوع توجه داشته است و شرایطی را برای اعتراض به نظریه کارشناسی در قوانین درنظر گرفته است.
با توجه و بررسی ماده ۲۶۰ قانون آیین دادرسی مدنی می توان به این نکته پی برد که قانونگذار مهلت یک هفته ای را پس از ابلاغ اخطاریه کارشناس برای اعتراض طرفین دعوا به نظر کارشناس در نظر گرفته است و طرفین می توانند اعتراض کتبی خود را در مهلت مقرر به دست دفتر دادگاه برسانند.
همچنین در ماده ۷۵ قانون اجرای احکام مدنی نیز اشاره شده است که طرفین دعوا می توانند ظرف ۳ روز اعتراض خود را به دفتر دادگاهی که حکم بوسیله آن اجرا می گردد برسانند.
در خصوص امور کیفری نیز قانونگذار با توجه به ماده ۱۶۱ قانون آیین دادرسی کیفری، در خصوص مرحله مقدماتی پرونده در دادسرا مهلت یک هفته ای را برای اعتراض به نظر کارشناس در نظر گرفته است.
نکته قابل توجه این است که که قانونگذار مراحل مختلفی را برای اعتراض به نظر کارشناس در نظر گرفته است در مرحله اول اعتراض، موضوع به برای کارشناسی به هیئت ۳ نفره ارسال می گردد و اگر طرفین به نظر کارشناسی هیئت مذکور نیز اعتراض داشتند موضوع به ترتیب در هیئت های پنج، هفت، نه و یازده نفره کارشناسی مطرح می گردد ولی باید توجه داشت که اعلام کفایت اعتراض به نظر کارشناس با دادگاه می باشد.
باید به این مسئله مهم توجه داشت که در برخی موارد اعتراض طرفین دعوا به ارزیابی کارشناس می باشد. این موضوع در تبصره ماده ۱۹ قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری پیش بینی شده است.
در تبصره ماده یاد شده آمده است که در برخی موارد که انجام معاملات مستلزم تعیین و مشخص شدن قیمت عادله روز از طرف کارشناس رسمی می باشد نظریه اعلام شده حداکثر تا شش ماه ازتاریخ صدور معتبر خواهد بود. با توجه به متن ماده باید توجه داشت که در خصوص مهلت اعتبار شش ماهه، کلمه حداکثر نوشته شده است لذا با توجه به میزان تورم و تغییرات لحظه ای که ممکن است وجود داشته باشد برای جلوگیری از تضضیع حقوق افراد جامعه و همچنین تغییرات بنیادین اوضاع و احوال، می توان حتی زودتر از موعد ۶ ماهه در این خصوص اعتراض نمود.
پاسخ به پرسش مخاطب در خصوص مهلت اعتراض به نظر کارشناس
♦ در خصوص پاسخ به این سوال باتوجه به مطالب فوق شما می توانید طبق تبصره ماده ۱۹ قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری به قیمت اعلام شده اعتراض نمایید و درخواست کارشناسی قیمت به صورت مجدد را خواستار شوید.
مستندات قانونی – اعتراض به نظر کارشناس
اصل ۳۴ قانون اساسی
دادخواهی حق مسلم هر فرد است و هر کس میتواند به منظور دادخواهی به دادگاههای صالح رجوع نماید. همه افراد ملت حق دارند این گونه دادگاهها را در دسترس داشته باشند و هیچکس را نمیتوان از دادگاهی که به موجب قانون حق مراجعه به آن را دارد منع کرد.
اصل ۱۶۷ قانون اساسی
قاضی موظف است کوشش کند حکم هر دعوا را در قوانین مدونه بیابد و اگر نیابد با استناد به منابع معتبر اسلامی یا فتاوای معتبر، حکم قضیه را صادر نماید و نمیتواند به بهانه سکوت یا نقص یا اجمال یا تعارض قوانین مدونه از رسیدگی به دعوا و صدور حکم امتناع ورزد.
ماده ۲۶۰ قانون آیین دادرسی مدنی
پس از صدور قرار کارشناسی و انتخاب کارشناس و ایداع دستمزد، دادگاه به کارشناس اخطار می کند که ظرف مهلت تعیین شده در قرار کارشناسی، نظر خود را تقدیم نماید. وصول نظر کارشناس به طرفین ابلاغ خواهد شد، طرفین می توانند ظرف یک هفته از تاریخ ابلاغ به دفتر دادگاه مراجعه کنند و با ملاحظه نظر کارشناس چنانچه مطلبی دارند نفیا یا اثباتا به طور کتبی اظهار نمایند. پس از انقضای مدت یادشده، دادگاه پرونده را ملاحظه و در صورت اماده بودن، مبادرت به انشای رای می نماید.
ماده ۱۶۱ قانون آیین دادرسی کیفری
جز در موارد فوری، پس از پرداخت دستمزد، به کارشناس اخطار می شود که ظرف مهلت تعیین شده در قرار کارشناسی، نظر خود را تقدیم کند. مراتب وصول نظر کارشناس به طرفین ابلاغ می شود. طرفین می توانند ظرف یک هفته از تاریخ ابلاغ، جهت ملاحظه نظر کارشناس به دفتر بازپرسی مراجعه و نظر خود را به طور کتبی اعلام کنند.
ماده ۷۵ قانون اجرای احکام مدنی
قسمت اجرا ارزیابی را بلافاصله به طرفین ابلاغ مینماید. هر یک از طرفین میتواند ظرف سه روز از تاریخ ابلاغ ارزیابی به نظریه ارزیاباعتراض نماید، این اعتراض در دادگاهی که حکم به وسیله آن اجرا میشود، مورد رسیدگی قرار میگیرد و در صورت ضرورت با تجدید ارزیابی قیمتمال معین میشود، تشخیص دادگاه در این مورد قطعی است.
ماده ۱۹ قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری
اظهارنظر کارشناسی باید مستدل و صریح باشد و کارشناسان رسمی مکلفند نکات و توضیحاتی که برای تبیین نظریه ضروری است و یاتوسط شورای عالی کارشناسان مشخص میگردد به طور کامل در آن منعکس نمایند. کارشناس رسمی موظف است در حدود صلاحیت خود نظرکارشناسی را به طور کتبی و در مهلت مقرر به مراجع ذیربط تسلیم و نسخهای از آن را تا مدت حداقل پنج سال بعد از تاریخ تسلیم نگهداری نماید.
تبصره – در مواردی که انجام معاملات مستلزم تعیین قیمت عادله روز از طرف کارشناس رسمی است، نظریه اعلام شده حداکثر تا شش ماه ازتاریخ صدور معتبر خواهد بود.
