باسلام .سال ۱۳۹۰ چک ۲ میلیون تومانی از کسی را برگشت و حکم محکومیت را گرفتم با حکم اجرای احکام دو بار به محل اقامت وی مراجعه کردیم ولی متواری بود تاکنون هیچ ادرسی از فرد بدهکار نداشتم حالا ادرس جدیدش را پیدا کرده ام.میخواستم بدون مدت اعتبار اجراییه اجرای احکام دادگستری تا کی هست ؟ آیا میتوانم بعد از ۱۱ سال برای وصول طلبم حکم را اجرا کنم ؟؟
پاسخ – اجراییه صادره از اجرای احکام دادگستری چقدر اعتبار دارد ؟
تشریفات اجرای حکم تا پایان مرحله اجرا پس از قطعیت
۱- درخواست صدور اجراییه و ابلاغ آن به محکوم علیه مطابق مقررات ابلاغ قانون آیین دادرسی مدنی
۲- در محکومیت های مدنی اجرای حکم و صدور اجراییه با دادگاه بدوی یا نخستین است.
۳- در صورت عدم امکان ابلاغ یا شناخته نشدن مخاطب در نشانی اعلامی محکوم له ، آگهی اجراییه در روزنامه (مطابق ماده ۷۳ قانون آیین دادرسی مدنی و ماده ۸ و ۹ قانون اجرای احکام مدنی)
۴- اعطاء مهلت ده روزه به محکوم علیه جهت اجرای مفاد حکم
۵- تشکیل پرونده اجرایی با درخواست محکوم له یا وکیل دادگستری وی (اصولا اجرای حکم نمی تواند با درخواست محکوم علیه باشد و این خود یک خلأ و ابهام مهم در مراحل اجرای حکم است چرا که باب سوء استفاده را در بسیاری از مواقع برای محکوم له باز گذاشته است مانند اینکه محکوم له مثلا تقاضای دستور فروش ملکی را می نماید ولی مراحل اجرا را پیگیری نمیکند و محکوم علیه هم بخاطر وجود چنین سابقه ای حق درخواست مجدد ندارد.)
۶- در صورتی که رای غیابی باشد و ابلاغ رای قطعی و اجراییه واقعی نباشد (ابلاغ به خود شخص مخاطب) برای اجرای حکم ضرورتا باید مطابق تبصره دو ماده ۳۰۶ قانون آیین دادرسی مدنی انجام شود.
۷- اولین گام از اقدام اجرایی علیه شخص محکوم علیه یا اموال وی در قالب صورتجلسه کشف مال است که معمولا این عمل را کلانتری محل تحت نظر محکوم له (والبته به صورت فرمالیته) انجام می دهد.
۸- معرفی مال جهت اجرای احکام مالی و در صورت عدم توفیق در کشف اموال درخواست استعلام سه گانه (اداره ثبت – پلیس راهور – بانک مرکزی)
۹- اگر در مرحله کشف مال، مالی پیدا شد که همان برای اجرای حکم توقیف می شود و اگر مالی پیدا نشد محکوم له می تواند برای اعمال فشار بر محکوم علیه در جهت اجرای حکم حسب مورد او را ممنوع الخروج و ممنوع الخدمات نموده و حکم جلب و بازداشت وی را نیز بگیرد.
۱۰- در صورتی که اموالی از محکوم علیه کشف شده و توقیف شود از طریق مزایده به فروش خواهد رسید.تعداد دفعات مزایده نامحدود است مگر اینکه محکوم علیه در پایان مزایده اول تقاضای انتقال مال به اندازه ارزش محکوم به، به خود را بنماید یا محکوم علیه در پایان مزایده دوم از امتیاز مندرج در ماده ۱۳۲ قانون اجرای احکام مدنی استفاده نماید.
۱۱- محکوم علیه علاوه بر پرداخت طلب طلبکار در محکومیت های مالی باید پنج درصد یا نیم عشر یا یک بیستم را بعنوان هزینه های اجرا به صندوق دولت واریز نماید (ماده ۱۵۸ قانون اجرای احکام مدنی).
حکم صادره در دادگاه پس از قطعیت، فقط در صورتی قابل اجرا است که تشریفات و مقدمات اجرای حکم طی شده باشد.
پاسخ به پرسش مطرح شده در خصوص اعتبار اجراییه های صادره از اجرای احکام دادگستری
مدت اعتبار اجراییه صادره از اجرای احکام مدنی مطابق ماده ۱۶۸ قانون اجرای احکام مدنی ۵ سال است. و در صورتی که ظرف ۵ سال هیچ گونه عملیات اجرایی انجام نشود یا به تعبیر دیگر ۵ سال پرونده مسکوت بماند ، اجراییه از درجه اعتبار ساقط بوده ولی امکان صدور مجدد وجود دارد.یعنی برای به جریان انداختن اجرا محکوم له باید مجددا درخواست صدور اجراییه کند و تشریفات تشکیل پرونده اجرایی را طی کندو البته واضح است که نیازی به صدور مجدد حکم نیست.
نکته : اگر اجراییه به دلیل انقضاء مدت مذکور درماده ۱۶۸ قانون اجرای احکام مدنی از درجه اعتبار ساقط شود درخواست صدور مجدد آن هزینه اجرای مضاعف نخواهد داشت و در هر حال فقط یکبار هزینه اجرا پرداخت می شود.
نکته : بر خلاف اجراییه که مدت اعتبار آن ۵ سال است اصولا در سیستم حقوقی ما حق مشمول مرور زمان نمی شود و اعتبار حکم صادره از دادگستری (البته فقط احکام حقوقی) مدت اعتبار محدود ندارند.
