خواهرم که جزو ورثه مادرم هست پنجاه سال است که مفقوده اما ۶۸ سال دارن میشود برای ایشان درخواست حکم فوت فرضی کرد؟
پاسخ – صدور حکم موت فرضی چه شرایط و مراحلی دارد ؟
به فردی که از زمان غیبت او مدت نسبتا مدیدی گذشته باشد و به هیچ وجه خبری از او نباشد “غایب مفقودالاثر” گفته می شود.
اگر غایب برای اداره اموال خود وکیلی تعیین کرده باشد دادستان و دادگاه در امور او مداخله نخواهند کرد و نصب امین نیز نخواهد شد، همچنین اموال او را به تصرف موقت ورثه نخواهند داد مگر این که نماینده مزبور فوت کند یا صلاحیت او برای اداره اموال زایل شود.
در صورتی که غایب صغیر، سفیه یا مجنون باشد، حق تصدی و اداره امور او با ولی یا قیم خواهد بود و اعمال ولایت از طرف ولی یا قیم تا زمان مرگ طبیعی غایب یا صدور حکم موت فرضی ادامه خواهد داشت.
برای حفظ و اداره اموال غایب بعد از اینکه مفقود الاثر بودن فرد محرز شد، امینی به وسیله دادگاه تعیین خواهد شد اما در فاصله بین غیبت و نصب امین به وسیله دادگاه حفظ اموال غایب به عهده دادستانی است که اموال در حوزه ی او یافت می شود.
بنابراین، دادستان باید شخصا یا به وسیله ی نماینده ی خود اقدامات لازم را برای حفظ اموال غایب به عمل آورد. مثلا آن ها را مهر و موم کند، اموال ضایع شدنی را بفروشد، طلب او را وصول نماید .
لازم به ذکر است که هرگاه غایب مفقود الاثر در خارج از ایران اموالی داشته باشد، حفظ و نظارت اموال تا تعیین امین به عهده ی مامور کنسولی است.
دادستان یا اشخاص ذینفع از قبیل وراث یا بستانکاران می توانند از دادگاه شهرستان تقاضای نصب امین بنمایند.
البته با توجه به ماده ۱۰۱۲ قانون مدنی، تقاضای نصب امین مشروط به ۲ شرط می باشد:
۱- غایب مفقودالاثر برای اداره اموال خود تکلیفی معین نکرده باشد.
۲- کسی نباشد که قانونا حق تصدی امور غایب را داشته باشد؛ بنابراین اگر کسی که غایب است ولی یا قیم داشته باشد نمی توان برای اداره اموال او امینی تعیین نمود.
بنابراین، در غیر از موارد فوق، دادستان و کلیه کسانی که به نحوی منافع احتمالی در اموال غایب دارند و بدون نصب امین آن منافع را در معرض تضییع می بینند، حق درخواست نصب امین برای اداره اموال غایب را دارند.
برخی از وظایف امین که به طور صریح در قوانین مختلف آمده عبارت است از:
۱- حفظ و نگهداری اموال غایب
۲- فروش اموال غایب
۳- پرداخت دیون و نفقه افراد واجب النفقه
هر گاه وصف امانت از امین زایل شود یا یکی از موجبات عزل فراهم گردد امین از سمت خود برکنار می شود.
موجبات عزل امین همانند قیم بوده و عزل و پایان سمت امین در مواد ۱۲۴۸ تا ۱۲۵۲ قانون مدنی و مواد ۹۶ تا ۱۰۲ قانون امور حسبی پیش بینی گردیده است.
پاسخ به پرسش مخاطب در خصوص شرایط درخواست صدور حکم فوت فرضی
در پاسخ به پرسش شما در خصوص شرایط درخواست صدور حکم فوت فرضی باید گفت به موجب ماده ۱۰۱۹ قانون مدنی حکم موت فرضی غایب در موردی صادر می شود که از تاریخ آخرین خبری که از حیات او رسیده است، مدتی گذشته باشد که عادتا چنین شخصی زنده نمی ماند.پس از گذشت این مدت، ورثه غایب، وصی و موصی له می توانند از دادگاه تقاضای صدور حکم موت فرضی غایب را نمایند.
به منظور درخواست کتبی صدور حکم موت فرضی درخواست کننده باید ادله و اسنادی که به موجب آن ها درخواست حکم موت فرضی را نمود به همراه مشخصات غایب و تاریخ و مدت غیبت غایب باید به همراه داشته باشد. پس از درخواست صدور حکم موت فرضی، دادگاه اقدام به انتشار آگهی برای صدور حکم موت فرضی می کند و به این طریق اشخاصی که ممکن است از غایب خبری داشته باشند را دعوت می کند تا اطلاعات خود را بیان کنند.
این آگهی باید سه دفعه متوالی و هرکدام به فاصله یک ماه در یکی از روزنامه های محلی و یکی از روزنامه های کثیر الانتشار تهران منتشر شود. در نهایت، دادگاه زمانی می تواند حکم موت فرضی شخص غایب مفقودالاثر را صادر کند که یک سال از تاریخ انتشار آخرین آگهی گذشته و حیات غایب معلوم نشده باشد.
مستندات قانونی – حکم موت فرضی
جهت اطلاع از مقررات قانونی در خصوص حکم موت فرضی مقررات زیر را مطالعه نمایید :
متن قانون مدنی از ماده ۱۰۱۱ تا ماده ۱۲۵۲
متن قانون امور حسبی از ماده ۱۲۶ تا ماده ۱۶۱
