باسلام وخسته نباشید.برادرم یه پرونده داره که ۲سال بهش حبس دادن اینم تسلیم به رای نوشته که ۶ ماهش رو کم کردن ۱۰ماهشم زندان بود حالا ۸ ماهش مونده آیا میشه ۸ ماه باقی مانده رو خرید یا تخفیف گرفت یا تبدیل کرد ؟
پاسخ – آیا می شود در میانه اجرای مجازات تقاضای تخفیف یا تبدیل نمود ؟
تخفیف مجازات در اصطلاح حقوقی عبارت است از اینکه به موجب قانون مربوط به جرایم ارتکابی از سوی مجرمین، نوع و میزان مجازات اصلی در صورت وجود جهات مخففه از سوی مقام قضایی به مجازات دیگری که مناسب تر به حال مرتکب جرم و متناسب با مجازات اصلی بوده باشد تقلیل و یا تبدیل گردد.
اعمال تخفیف مجازات گاهی برای دادگاه تکلیف قانونی و الزامی است که از آن به تخفیف قانونی یا اجباری یا تقنینی یا الزامی نام می برند و گاهی اعمال تخفیف مجازات در اختیار قاضی است و می تواند با تشخیص خود از آن استفاده نماید یا از آن چشم پوشی کند که این نوع تخفیف را تخفیف قضایی یا اختیاری می نامند.
تخفیف مجازات از دو طریق تقلیل و یا تبدیل مجازات قابل اعمال می باشد:
۱- تقلیل مجازات : تقلیل مجازات (تخفیف مجازات) عبارت است از تنزل کیفر از حداقل مجازات قانونی مقرر برای هر جرم. در تخفیف مجازات از طریق تقلیل مجازات، نوع مجازات اصلی مقرر در قانون هیچ تغییری پیدا نمی کند، بلکه میزان آن تقلیل می یابد.
البته تقلیل در حدود و میزانی است که قانون مربوطه مقرر داشته است. مثلا در فرضی که مجازات قانونی جرمی ۲ سال حبس تعیین شده باشد، دادگاه در صورت وجود جهات مخففه آن را به ۱ سال حبس تقلیل دهد، تخفیف مجازات از طریق تقلیل مجازات صورت گرفته است. همانگونه که بیان گردید تخفیف مجازات از طریق تقلیل مجازات، ممکن است قانونی (اجباری) و یا قضایی (اختیاری) باشد.
لازم به ذکر است تخفیف تقلیلی مجازات به این معنی است که مجازات حتماً باید از حداقل مجازات مقرر در قانون پایین تر تعیین شود. به عبارت دیگر چنانچه مجازات جرمی بین حداقل و حداکثری تعیین شده باشد ، اعمال حداقل مجازات به معنی تخفیف مجازات نیست و از موجبات نقض دادنامه محسوب می گردد.
۲- تبدیل مجازات : تبدیل مجازات عبارت است ازتغییر ماهیت مجازات به نوع دیگر مجازات که مناسب تر به حال متهم باشد. و یا بررسی علل و موجباتی که به موجب قانون و یا به نظر دادگاه مجازات مقرره به نوع دیگری تغییر پیدا می کند.
در تخفیف مجازات از طریق تبدیل مجازات، نوع مجازات اصلی به مجازات دیگری که مناسب تر به حال متهم باشد تبدیل می گردد. به عبارت دیگر، هرگاه یک نوع مجازات مثلا مجازات حبس به نوع دیگر مجازات مثلا جزای نقدی مبدل شود، تبدیل مجازات صورت گرفته است. تخفیف مجازات از طریق تبدیل مجازات همانند تقلیل مجازات ممکن است قانونی (اجباری) یا قضایی (اختیاری) باشد.
علل و جهات تخفیف قانونی
۱- همکاری مجرم
۲- انصراف از ادامه جرم
۳- اقدام برای کاهش آثار جرم
جهات تخفیف قضایی (ماده ۳۸ قانون مجازات اسلامی)
۱- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی
۲- همکاری موثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن
۳- اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم
۴- اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار موثر وی درحین تحقیق و رسیدگی
۵- ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری
۶- کوشش متهم به منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن
۷- خفیف بودن زیان وارده به بزه دیده یا نتایج زیانبار جرم
۸- مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم
لازم به ذکر است برای اعمال تخفیف لازم نیست که تمامی جهات ششگانه وجود داشته باشد بلکه فقط وجود یک جهت برای اعمال تخفیف کافی خواهد بود.
پاسخ به پرسش مخاطب در خصوص شرایط تخفیف و تبدیل مجازات پس از تسلیم به رای
♦ در پاسخ به پرسش شما در خصوص شرایط تخفیف و تبدیل مجازات پس از تسلیم به رای باید گفت به موجب ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری در تمام محکومیت های تعزیری در صورتی که دادستان از حکم صادره درخواست تجدیدنظر نکرده باشد، محکوم علیه میتواند پیش از پایان مهلت تجدیدنظرخواهی با رجوع به دادگاه صادر کننده حکم، حق تجدیدنظر خواهی خود را اسقاط یا درخواست تجدید نظر را مسترد نماید و تقاضای تخفیف مجازات کند.
♦ در این صورت، دادگاه در وقت فوق العاده با حضور دادستان به موضوع رسیدگی و تا یک چهارم مجازات تعیین شده را کسر می کند. این حکم دادگاه قطعی است.
♦ بنابراین، دادگاه می تواند تا یک چهارم مجازات را کسر نموده و حکم دادگاه در این خصوص قطعی می باشد.
مستندات قانونی – تخفیف و تبدیل مجازات بعد از تسلیم به رای
ماده ۳۸ قانون مجازات اسلامی
جهات تخفیف عبارتند از:
الف- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی
ب- همکاری موثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن
پ- اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم
ت- اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار موثر وی درحین تحقیق و رسیدگی
ث- ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری
ج- کوشش متهم بهمنظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن
چ- خفیف بودن زیان وارده به بزه دیده یا نتایج زیانبار جرم
ح- مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم
تبصره ۱- دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند.
تبصره ۲- هرگاه نظیر جهات مندرج در این ماده در مواد خاصی پیشبینی شده باشد، دادگاه نمی تواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد.
ماده ۵۸۵ قانون مجازات اسلامی
اگر مرتکب یا معاون قبل از آن که تعقیب شود شخص توقیف شده را رها کند یا اقدام لازم جهت رها شدن وی به عمل آورد در صورتی کهشخص مزبور را زیاده از پنج روز توقیف نکرده باشد مجازات او حبس از دو تا شش ماه خواهد بود.
ماده ۵۳۱ قانون مجازات اسلامی
اشخاصی که مرتکب جرایم مذکور در مواد قبل شدهاند هر گاه قبل از تعقیب به دولت اطلاع دهند و سایر مرتکبین را در صورت بودنمعرفی کنند یا بعد از تعقیب وسایل دستگیری آنها را فراهم نمایند حسب مورد در مجازات آنان تخفیف داده میشود و یا از مجازات معاف خواهندشد.
ماده ۶۶۶ قانون مجازات اسلامی
در صورت تکرار جرم سرقت، مجازات سارق حسب مورد حداکثر مجازات مقرر در قانون خواهد بود.
تبصره – در تکرار جرم سرقت در صورتی که سارق سه فقره محکومیت قطعی به اتهام سرقت داشته باشد دادگاه نمیتواند از جهات مخففه در تعیین مجازات استفاده نماید.
ماده ۷۱۹ قانون مجازات اسلامی
هر گاه مصدوم احتیاج به کمک فوری داشته و راننده با وجود امکان رساندن مصدوم به مراکز درمانی و یا استمداد از مامورین انتظامی ازاین کار خودداری کند و یا به منظور فرار از تعقیب محل حادثه را ترک و مصدوم را رها کند حسب مورد به بیش از دو سوم حداکثر مجازات مذکور درمواد (۷۱۴) و (۷۱۵) و (۷۱۶) محکوم خواهد شد. دادگاه نمیتواند در مورد این ماده اعمال کیفیت مخففه نماید.
تبصره ۱ – راننده در صورتی میتواند برای انجام تکالیف مذکور در این ماده وسیله نقلیه را از صحنه حادثه حرکت دهد که برای کمک رسانیدن بهمصدوم توسل به طریق دیگر ممکن نباشد
تبصره ۲ – در تمام موارد مذکور هر گاه راننده مصدوم را به نقاطی برای معالجه و استراحت برساند و یا مامورین مربوطه را از واقعه آگاه کند و یا بههر نحوی موجبات معالجه و استراحت و تخفیف آلام مصدوم را فراهم کند دادگاه مقررات تخفیف را درباره او رعایت خواهد نمود.
