سلام. در تصادفی ۳ نفر خاله های من و شوهر یکی از ایشان فوت کردن آیا از خاله فوت شده ام که فرزندی نداشت به شوهرش که با هم فوت کردن دیه تعلق میگیرد ؟کلا نحوه ارث بردن از دیه در فوت همزمان به چه شکل است ؟
پاسخ -آیا کسانی که در یک تصادف فوت می کنند از دیه هم ارث می برند ؟
- در اینکه دیه مانند سایر ترکه به تمام وارثان می رسد یا صرفا به یکسری وارثان خاص اختصاص دارد، قانون مدنی حکمی بیان نکرده است اما تبصره ماده ۴۵۲ قانون مجازات اسلامی به پیروی از قول فقها و همچنین با توجه به ظاهر این تبصره تمام خویشان نسبی و سببی مقتول از دیه ارث می برند اما خویشان مادری متوفی از دیه محرومند.
- مقصود از خویشان مادری در طبقه دوم کلاله (خواهر برادر) امی، اجداد امی است و در طبقه سوم اخوال(خاله و دایی) و اولاد آنهاست؛ پس نتیجتا در طبقه نخست پدر مادر و اولاد و اولاد اولاد همگی از دیه مورث مقتول ارث می برند؛ در طبقه دوم اجداد ابی و اخوه ابوینی و فرزندان آنها و در طبقه سوم عمو و عمه و فرزندان آنها از دیه مقتول ارث می برند.
- همچنین زوج و زوجه با توجه به اینکه جز خویشان مادری محسوب نمی شوند نیز در کنار طبقات ارث بری ارث خواهند برد.
- چنانچه تاریخ فوت تقدم و تاخر وارثان مشخص نباشد ولی مرگ وارثان در اثر هدم یا غرق واقع شود در این صورت هر دو وارث از یکدیگر ارث خواهند برد.
- بنابراین در فرض غرق یا هدم شرط زنده بودن وارث در زمان فوت مورث با استثناء مواجه شده است و هر دو متوفی ارث خواهند برد.
پاسخ به پرسش مطرح شده در خصوص نحوه ارث بری ورثه ر فوت همزمان (هدم)
در ماده ۸۷۳ قانون مدنی به استثنایی حکم شده است که خلاف قاعده است ؛ قاعده این است که متوارثانی که تقدم و تاخر آنها معلوم نباشد هیچ ارثی از یکدیگر نخواهند برد مگر اینکه فوت آنها در اثر هدم (ویرانی ) یا غرق(غرق شدن در دریاها) باشد که در اینصورت متوارثان از بکدیگر ارث خواهند برد.
پس خاله شما و شوهر خاله شما که نسبت زوجیت دائم داشته اند از یکدیگر ارث خواهند برد و بین وراث آنها طبق قواعد ارث تفسیم بندی خواهد شد.
دیه مقتول نیز صرفا به خویشان پدری خواهد رسید و زن و شوهر نیز در کنار آنها ارث خواهند برد؛ طبق نظریه شماره ۳۲۷۵/۷ مورخه ۱۳۷۷ اداره حقوقی قوه قضاییه انهدام وسیله نقلیه مانند اتومبیل از مصادیق هدم شناخته شده است.
مستندات قانونی – ارث بری از دیه در فوت همزمان – هدم
ماده ۸۷۳ قانون مدنی
اگر تاریخ فوت اشخاصی که از یکدیگر ارث میبرند مجهول و تقدم و تاخر هیچ یک معلوم نباشد اشخاص مزبور از یکدیگر ارث نمیبرند مگر آنکه موت به سبب غرق یا هدم واقع شود که در این صورت از یکدیگر ارث میبرند.
ماده ۴۵۲ قانون مجازات اسلامی
دیه، حسب مورد حق شخصی مجنیعلیه یا ولی دم است و احکام و آثار مسوولیت مدنی یا ضمان را دارد. ذمه مرتکب جز با پرداخت دیه، مصالحه، ابراء و تهاتر، بری نمیگردد.
تبصره – ورثه مقتول به جز بستگان مادری به نسبت سهم الارث از دیه مقتول نیز ارث میبرند.
