۲ فقره چک صیادی به مبالغ ۱۷۰ میلیون تومان به تاریخ سررسید ۱۴۰۱/۰۸/۱۰ و چک دیگر به مبلغ ۳۳ میلیون تومان به همان تاریخ صادر شده توسط مالک چک و به بنده بابت طلب خود ارائه داد بنده چک رو ثبت کردم، حدود ۵ ماه گذشته مالک چک با من تماس گرفت و با هم توافق کردیم بصورت لفظی و اعتمادی که به مالک چک داشتم هر دو فقره چک را برای مالک ارسال کردم و قرار شد که مالک کل مبالغ هر دو چک را به حسابم واریز کند ولی بعد از ۲ روز مبلغ ۱۳۶ میلیون واریز کرده و از واریز مابقی حسابم خوداری میکند و زیر بار پرداخت الباقی نمی رود.چطور شکایت خیانت در امانت چک رو مطرح کنم ؟ لطفا راهنمایی کنید.
پاسخ – چگونه می شود بابت خیانت در امانت چک شکایت کرد ؟
قانون مجازات اسلامی در مواد ۶۷۳ و ۶۷۴ خود تحت عنوان خیانت در امانت ارتکاب دو جرم متمایز و متقاوت را مورد کیفر قرار داده است؛ به علاوه در ماده ۶۸۲ قانون مزبور ، معدوم کردن مخفی نمودن یا تسلیم غیر قانونی اوراق و اسناد مورد ودیعه میتخدمین دولت را نیز ماهیتا نوعی خیانت در امانت دانسته است.
خیانت در امانت موضوع ماده ۶۷۴ شامل رفتار خائنانه امین در تصاحب مال امانی متعلق به شخص دیگر می باشد که در واقع باید آن را خیانت در امانت به معنای اخص دانست.
عناصر تشکیل دهنده جرم خیانت در امانت در شرایط تحقق جرم عبارت است از وجود قرارداد قبلی ، تسلیم شی، عدم استرداد مال.
وجود قرارداد قبلی اولین شرط تحقق جرم مزبور است. پس تحقق این جرم مستلزم وجود یک قرارداد قبلی است که منشأ امانت محسوب می شود و تسلیم شی در اثر عقدی از همان عقود مذکور در ماده یا حکم قانونگذار باشد. مفهوم مخالف این سخن نیز حجیت دارد و اگر در خارج از قرارداد شی مورد امانت در اختیار کسی باشد و تلف یا استعمال شود چنین عملی بزه خیانت در امانت محسوب نمی شود؛ رای قدیمی شعبه پنجم دیوان عالی کشور به شماره ۱۴۵۱- مورخه ۱۳۱۷ نیز اعلام میدارد که تصرف مال گم شده خیانت در امانت محسوب نمی شود.
مورد بعدی تسلیم مال توسط خود شخص بزه دیده است و تسلیم مال به خائن ضرورت دارد و چنانچه شخص بدون اطلاع قبلی یا برخلاف میل مال امانی را به دست اورده باشد عمل او ممکن است سرقت باشد نه خیانت در امانت مانند یک حکم قدیمی به شماره ۱۹۸۵ مورخه ۱۳۲۱ شعبه دوم دیوان عالی کشور.
پاسخ به پرسش مخاطب در خصوص شکایت خیانت در امانت چک
عناصر تشکیل دهنده بزه مذکور در صورت سوال محرز شده است به این شرح طبق یک رابطه قراردادی قبلی (تنظیم چک) که اماره پرداخت دیون است انجام شده است و در ثانی خود بزه دیده چک را به خائن تسلیم کرده است و او از پرداخت یا استرداد آن جلوگیری می کند .
در مورد عنصر مادی جرم نیز باید گفت که چنین عملی تحت عنوان تصاحب است چرا که عدم پرداخت مبلغ باقیمانده چک اماره ای است بر خودداری از استرداد مبلغ مانده؛ احکام شماره ۹۸۹ مورخه ۱۳۱۹ شعبه پنجم و شماره ۱۶۰۶/۱۳ مورخه ۱۳۲۹ شعبه پنجم دیوان عالی کشور نیز احکامی مشابه دارد.
با مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی و تنظیم شکواییه به عنوان بزه خیانت در امانت و عدم استرداد وجه چک تنظیم کرده و در دادگاه عمومی اقامه دعوا خواهد شد.
با این وجود توصیه ما این است که به جای اصرار بر توسل به عنوان مجرمانه خیانت در امانت بهتر است از طریق حقوقی اقدام نموده و باقی مانده مبلغ خود را مطالبه کنید.این ، هم ریسک کار را برای شما پایین خواهد آورد و هم زودتر به نتیجه خواهید رسید چون به هر حال ممکن است قاضی در خصوص تحقق جرم دچار تردید شود که اصولاً نتیجه تردید قاضی برابر است با صدور قرار منع تعقیب یا در مرحله رسیدگی حکم برائت.
مستندات قانونی – خیانت در امانت چک
ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده)
[اصلاحی ۱۳۹۹/۰۲/۲۳]- هرکس از سفید مُهر یا سفید امضایی که به او سپرده شده است یا به هر طریق به دست آورده سوء استفاده نماید به شش ماه تا یک سال و شش ماه حبس محکوم خواهد شد.
ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده)
[اصلاحی ۱۳۹۹/۰۲/۲۳]- هرگاه اموال منقول یا غیرمنقول یا نوشتههایی از قبیل سفته و چک و قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار با اجرت یا بی اجرت به کسی داده شده و بنابراین بوده است که اشیاء مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی برسد و شخصی که آن اشیاء نزد او بوده آنها را به ضرر مالکین یا متصرفین آنها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود نماید به حبس از سه ماه تا یک سال و شش ماه محکوم خواهد شد.
ماده ۶۸۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده)
[اصلاحی ۱۳۹۹/۰۲/۲۳]- هر کس عالماً هر نوع اسناد یا اوراق تجارتی و غیرتجارتی غیردولتی را که اتلاف آنها موجب ضرر غیر است بسوزاند یا به هر نحو دیگر تلف کند به حبس از چهل و پنج روز تا یک سال محکوم خواهد شد.
