با سلام و خسته نباشید. اگر خانمی عقد موقت یکساله بشود قبل از نزدیکی مهریه را کامل دریافت کند و بعد از مدتی از رابطه جنسی امتناع کند ایا مرد می تواند مهریه داده شده را پس بگیرد؟ به طور کلی امکان پس گرفتن مهریه در عقد موقت وجود دارد ؟
آیا می شود مهریه پرداخت شده در عقد موقت را پس گرفت؟
به موجب عقد نکاح، حقوق و وظایفی بین زن و شوهر ایجاد میشود که هر یک ملزم به رعایت آن حقوق و انجام تکالیف مخصوص به خود میباشند. از حقوقی که به واسطه ی ازدواج برای زن ایجاد می شود مهریه است.
مهریه حق زن میباشد که به تبع عقد ازدواج مرد ملزم به پرداخت آن به همسرش می باشد.
به موجب ماده ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی به مجرد عقد، زن مالک مهر میشود و میتواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید.
قانون مدنی از مهر تعریفی ارائه نداده است ولی هر چیزی را که مالیت داشته و قابل تملک نیز باشد میتوان مهر قرار داد.
تعیین مقدار مهر میتواند با توافق و تراضی طرفین به هر مقدار که بخواهند باشد. این تراضی بطور معمول و در غالب موارد، قبل از عقد نکاح صورت میگیرد و در صورتی هم که بدون تراضی در خصوص مهر، طرف عقد قرار بگیرند و ازدواج نمایند، باز هم میتوانند با توافق یکدیگر مقدار مهر را تعیین نمایند و در هر دو صورت (قبل از عقد نکاح دائم و بعد از آن) تراضی در خصوص تعیین مهر صحیح بوده و عنوان مهرالمسمی را دارد.
مهرالمسمی مال معینی است که به عنوان مهر با توافق زوجین یا به انتخاب شخصی که زوجین انتخاب کرده اند، تعیین می شود.
مهرالمثل زمانی به زن تعلق میگیرد که مهر با تراضی تعیین نشده باشد و بین آن ها نزدیکی واقع شده باشد.
همچنین در موارد زیر به زوجه مهرالمثل تعلق می گیرد:
۱- نکاح به دلیلی باطل باشد و زن نسبت به باطل بودن عقد جاهل بوده و نزدیکی صورت گرفته باشد.
۲- آنچه بعنوان مهریه بین طرفین تعیین شده مجهول بوده و یا مالیت نداشته باشد.
۳- اگر تعیین مهر با تراضی بر عهده شخص ثالثی قرار داده شده باشد و ثالث قبل از تعیین مهر فوت شود و نزدیکی صورت گرفته باشد
برای تعیین مهرالمثل باید حال زن از حیث شرافت خانوادگی و سایر صفات و وضعیت او نسبت به اماثل و اقران و همچنین معمول محل و غیره در نظر گرفته شود.
مطابق ماده ۱۰۹۳ قانون مدنی هرگاه مهر در عقد ذکر نشده باشد و شوهر قبل از نزدیکی و تعیین مهر زن خود را طلاق دهد، زن مستحق مهرالمتعه است. به موجب ماده بعد برای تعیین مهرالمتعه، حال مرد از حیث غنا و فقر ملاحظه میشود.
چنانچه تراض طرفین در باب مهرالمسمی به دلیلی باطل باشد و شوهر قبل از نزدیکی بخواهد زن را طلاق دهد نیز به زن مهرالمتعه تعلق میگیرد.
لازم به ذکر است که چنانچه قبل از نزدیکی و تعیین مهر، نکاح به دلیل فسخ یا فوت یکی از زوجین منحل شود، زن مستحق هیچ گونه مهری نیست.
پس از تعیین مهر، چنانچه طلاق قبل از نزدیکی واقع شود، زوجه مستحق نصف مهریه مورد توافق میباشد و اگر طلاق بعد از نزدیکی واقع گردد زوجه مستحق تمام مهر است.
به موجب ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی زن میتواند تا مهر به او تسلیم نشده از ایفاء وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند مشروط بر اینکه مهر او حال باشد و این امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود.
بنابراین، چنانچه زوج از پرداخت مهریه امتنـاع ورزد زوجـه مـی توانـد نـسبت بـه استمناعات زوج تمکین ننماید و این عدم تمکین مسقط حق نفقه نخواهد بود .البته در فرضی کـه مهـر مؤجل باشد یعنی برای پرداخت آن از سوی طرفین مدت قرار داده باشند زوجه حق امتنـاع مـذکور را نخواهد داشت.
لازم به ذکر است که ازجمله شروط مختلف و متعددی که میتواند از جانب زوجین در ضمن عقد نکاح مطرح شود شرط پرداخت مهریه به هنگام استطاعت و وسع دارایی زوج است. بر این اساس تا چنین استطاعتی برای زوج حاصل نشود زوجه مستحق دریافت مهریه نخواهد بود . لذا فقط با احراز استطاعت مـالی زوج دعوای مطالبه مهریه ازجانب او در دادگاه مسموع خواهد بود.
با امتناع زوج ازپرداخت مهریه، زوجه دادخواست مطالبه مهریه را تقدیم دادگاه خواهد کرد. درموقع مطالبـه دادگاه مطـابق اوضـاع و احـوال بـرای مرد مهلت یا اقساط قرار میدهد.
ثبوت حکم اعسار زوج در صورتی خواهد بود که زوج دادخواست اعـسار خود را بـه دادگـاه رسـیدگی کننده به پرونده تقدیم کند تا دادگاه پس از بررسی و تحقیـق درمـورد اعـسارش صـدور رای نمایـد.
اعسارهم دو نوع است؛ اعسار مطلق و اعسار نسبی. اعسار مطلق، ثبوت عدم امکـان پرداخـت ازجانـب مدیون است برای همیشه. برخلاف اعسار نسبی که در آن معسر فقط در زمان صدور حکم اعسار قـادر بـر پرداخـت نیـست. با ثبوت اعسار،
مهریه قسط بندی مـیشـود و شـوهر مکلّف بـه پرداخـت آن بصورت اقساط میشود. معیار تقسیط مهریه هم درآمد و اوضاع و احوال مالی مرد میباشد.
پاسخ به پرسش مخاطب در خصوص پس گرفتن مهریه در عقد موقت
در پاسخ به پرسش شما در خصوص امکان پس گرفتن مهریه در عقد موقت باید گفت برخلاف عقد دائم، عدم تعیین مهریه در نکاح موقت موجب بطلان عقد می باشد.
مطالبه مهریه عقد موقت هم مانند عقد دائم است و بسته به توافق طرفین در نوع و زمان پرداخت زن می تواند از شروع مدت عقد تا پایان آن یا بعد از بذل مدت عقد، با اثبات استطاعت مرد یا در هر صورت از مرد مطالبه کند.
لازم به ذکر است که با پرداخت مهریه از جانب زوج شما مالک مهر شده و او نمی تواند به دلیل عدم برقراری رابطه جنسی آن را از شما پس بگیرد.
مستندات قانونی – مهریه در عقد موقت
ماده ۱۰۷۸ قانون مدنی
هر چیزی را که مالیت داشته و قابل تملک نیز باشد میتوان مهر قرار داد.
ماده ۱۰۷۹ قانون مدنی
مهر باید بین طرفین تا حدی که رفع جهالت آن ها بشود معلوم باشد.
ماده ۱۰۸۰ قانون مدنی
تعیین مقدار مهر منوط به تراضی طرفین است.
ماده ۱۰۸۱ قانون مدنی
اگر در عقد نکاح شرط شود که در صورت عدم تادیه مهر در مدت معین نکاح باطل خواهد بود نکاح و مهر صحیح ولی شرط باطل است.
ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی
به مجرد عقد زن مالک مهر میشود و میتواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید.
تبصره (الحاقی ۱۳۷۶/۴/۲۹) – چنانچه مهریه وجه رایج باشد متناسب با تغییر شاخص قیمت سالانه زمان تادیه نسبت به سال اجرای عقد که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می گردد محاسبه و پرداخت خواهد شد مگر اینکه زوجین در حین اجرای عقد به نحو دیگری تراضی کرده باشند.
آییننامه اجرایی این قانون حداکثر ظرف مدت سه ماه از تاریخ تصویب توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با همکاری وزارت دادگستری و وزارت امور اقتصادی و دارائی تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
ماده ۱۰۸۳ قانون مدنی
برای تادیه تمام و یا قسمتی از مهر میتوان مدت یا اقساطی قرار داد.
ماده ۱۰۸۴ قانون مدنی
هر گاه مهر عین معین باشد و معلوم گردد قبل از عقد معیوب بوده و یا بعد از عقد و قبل از تسلیم معیوب و یا تلف شود شوهر ضامن عیب و تلف است.
ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی
زن میتواند تا مهر به او تسلیم نشده از ایفاء وظائفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند مشروط بر اینکه مهر او حال باشد و این امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود.
ماده ۱۰۸۶ قانون مدنی
اگر زن قبل از اخذ مهر به اختیار خود به ایفاء وظائفی که در مقابل شوهر دارد قیام نمود دیگر نمیتواند از حکم ماده قبل استفاده کند معذلک حقی که برای مطالبه مهر دارد ساقط نخواهد شد.
ماده ۱۰۸۷ قانون مدنی
اگر در نکاح دائم مهر ذکر نشده یا عدم مهر شرط شده باشد نکاح صحیح است و طرفین میتوانند بعد از عقد مهر را به تراضی معین کنند و اگر قبل از تراضی بر مهر معین بین آن ها نزدیکی واقع شود زوجه مستحق مهرالمثل خواهد بود.
ماده ۱۰۸۸ قانون مدنی
در مورد ماده قبل اگر یکی از زوجین قبل از تعیین مهر و قبل از نزدیکی بمیرد زن مستحق هیچگونه مهری نیست.
ماده ۱۰۸۹ قانون مدنی
ممکن است اختیار تعیین مهر به شوهر یا شخص ثالثی داده شود در این صورت شوهر یا شخص ثالث میتواند مهر را هر قدر بخواهد معین کند.
ماده ۱۰۹۰ قانون مدنی
اگر اختیار تعیین مهر بزن داده شود زن نمی تواند بیشتر از مهرالمثل معین نماید.
ماده ۱۰۹۱ قانون مدنی
برای تعیین مهرالمثل باید حال زن از حیث شرافت خانوادگی و سایر صفات و وضعیت او نسبت به اماثل و اقران و اقارب و همچنین معمول محل و غیره در نظر گرفته شود.
ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی
هر گاه شوهر قبل از نزدیکی زن خود را طلاق دهد زن مستحق نصف مهر خواهد بود و اگر شوهر بیش از نصف مهر را قبلا داده باشد حق دارد مازاد از نصف را عیناً یا مثلا یا قیمتا استرداد کند.
ماده ۱۰۹۳ قانون مدنی
هر گاه مهر در عقد ذکر نشده باشد و شوهر قبل از نزدیکی و تعیین مهر زن خود را طلاق دهد زن مستحق مهرالمتعه است و اگر بعد از آن طلاق دهد مستحق مهرالمثل خواهد بود.
ماده ۱۰۹۴ قانون مدنی
برای تعیین مهرالمتعه حال مرد از حیث غنا و فقر ملاحظه میشود.
ماده ۱۰۹۵ قانون مدنی
در نکاح منقطع عدم مهر در عقد موجب بطلان است.
ماده ۱۰۹۶ قانون مدنی
در نکاح منقطع موت زن در اثناء مدت موجب سقوط مهر نمی شود و همچنین است اگر شوهر تا آخر مدت با او نزدیکی نکند.
ماده ۱۰۹۷ قانون مدنی
در نکاح منقطع هرگاه شوهر قبل از نزدیکی تمام مدت نکاح را ببخشد باید نصف مهریه را بدهد.
ماده ۱۰۹۸ قانون مدنی
در صورتی که عقد نکاح اعم از دائم یا منقطع باطل بوده و نزدیکی واقع نشده زن حق مهر ندارد و اگر مهر را گرفته شوهر می تواند آن را استرداد نماید.
ماده ۱۰۹۹ قانون مدنی
در صورت جهل زن به فساد نکاح و وقوع نزدیکی زن مستحق مهرالمثل است.
ماده ۱۱۰۰ قانون مدنی
در صورتی مهرالمسمی مجهول باشد یا مالیت نداشته باشد یا ملک غیر باشد در صورت اول و دوم زن مستحق مهرالمثل خواهد بود و در صورت سوم مستحق مثل یا قیمت آن خواهد بود مگر اینکه صاحب مال اجازه نماید.
ماده ۱۱۰۱ قانون مدنی
هر گاه عقد نکاح قبل از نزدیکی به جهتی فسخ شود زن حق مهر ندارد مگر در صورتی که موجب فسخ عنن باشد که در این صورت با وجود فسخ نکاح زن مستحق نصف مهر است.
