سلام.من ولایتاً ازطرف فرزندم یک وکالت بلاعزل در مورد ملکی به شخصی دادم الان که فرزندم به سن قانونی رسیده می تواند وکیل را عزل کند ؟ امکان ابطال وکالت بلاعزل با وجود بلوغ و رشد موکل وجود دارد ؟ ضمنا وکیل به تعهدات خود عمل نکرده است.
پاسخ – وضعیت وکالتی که توسط ولی در دوارن حجر داده شده پس از رشد موکل چگونه است ؟
- در ماده ۶۵۶ قانون مدنی عقد وکالت را قانون گذار این گونه تعریف کرده است که: وکالت عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود می نماید.
- طبق ماده ۶۷۹ قانون مدنی؛ موکل میتواند هر وقت بخواهد وکیل را عزل کند مگر اینکه وکالت وکیل با عدم عزل در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد.
- وکالت بلاعزل با مرگ هر یک از طرفین یا استعفای وکیل و یا با جنون وکیل یا موکل پایان مییابد.
- وکالت بلاعزل به معنای فروش مال نمی باشد و وکالت تنها نوعی اعطای نمایندگی است و به واسطه ی آن، مال به نام شما نخواهد شد و شما مالک آن نمیشوید تا زمانیکه سند رسمی به نام شما منتقل گردد.
- بنابراین صرف داشتن وکالت بلاعزل از کسی به منزله ی مالک بودن نیست مگر اینکه قبل از آن عقودی همچون بیع، صلح، هبه،میان افراد منعقد شده باشد که بار اثبات را بالا ببرد.
- وکالت بلاعزل در دو صورت باطل میشود:
۱- استعفای وکیل از وکالت: در صورتی که وکیل با حضور در یکی از دفاتر اسناد رسمی از وکالت بلاعزل استعفا دهد، وکالت بلاعزل باطل و بیاثر میشود.
۲- ابطال وکالت بلاعزل در دادگاه : گاهی شخصی که وکالت بلاعزل داده مدعی میشود که اصلا عقد لازمی بین دو طرف منعقد نشده است که وی بخواهد شرط ضمن عقد، عزل وکیل را بپذیرد یا نپذیرد.
شرایط باطل شدن وکالت بلاعزل
۱- فوت وکیل
میتوان در عقد وکالت مقرر کرد که بعد از فوت وکیل، وکالت همچنان باقی بماند و وراث وکیل وکالت را بر عهده بگیرند. این امر به منزلهی آن است که در زمان عقد قرارداد وکالت برای وکیل، وکالت معلقی هم برای وراث او نوشته شود؛ به این ترتیب که وکالت وراث وکیل، معلق به فوت خود وکیل باشد و با فوت وکیل، وکالت وراث او از حالت تعلیق خارجشده و قطعی میگردد.
۲- وکالت بلا عزل اقاله شود.
یعنی وکیل و موکل با رضایت یکدیگر دربارهی انحلال و یا تفاسخ عقد به تفاهم برسند.
۳- حجر وکیل یا موکل
حجر به معنی این است که فرد سلامت روانی خود را از دست بدهد و در اصطلاح یا مجنون باشد و یا توانایی تصمیم گیری خود در امور مختلف را از دست دهد.وکیل یا موکل دچار جنون شود وکالت منفسخ می شود.
۴- استعفای وکیل
این استعفا مسئولیتی را برای او ایجاد نمی کند و صرفا باید استعفای خود را به اطلاع موکل برساند.
۵- پایان مدت قرارداد در صورت زماندار بودن وکالت
در صورتی که عقد وکالت برای مدت معینی تنظیم شده باشد، پس از گذشت آن مدت زمان، عقد فسخ میگردد.
پاسخ به پرسش مطرح شده در خصوص ابطال وکالت بلاعزل بعد از بلوغ موکل
♦ ولی قهری طبق اختیاراتی که قانون به او داده است نماینده قانونی مولی علیه خود در امور مالی و غیر مالی است و با رعایت غبطه و صلاحیت محجور می تواند به نمایندگی از وی اقدام کند.
♦ حال که فرزند به سن بلوغ رسیده است خود او بالاصاله طرف دیگر عقد وکالت به عنوان موکل قرار گرفته است؛ وکالت بلاعزل در مواردی که در متن فوق بیان شد قابل ابطال می باشد.
♦ همچنین طبق ماده ۶۶۷ قانون مدنی وکیل در هر مورد باید حدود اختیارات داده شده را در نظر بگیرد و از آن تجاوز نکند.اما چون در وکالت اصل بر عذم تقصیر وکیل است موکل باید تقصیر وکیل یعنی تعدی و تفریط او را ثابت کند؛چون وکیل اصولا تمام اقدامات لازم در حدود وکالت را انجام داده است و رعایت مصلحت موکل را در نظر گرفته است.
مستندات قانونی – ابطال وکالت بلاعزل
ماده ۶۵۶ قانون مدنی
وکالت عقدی است که بموجب آن یکی ازطرفین طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود می نماید.
ماده ۶۶۲ قانون مدنی
وکالت باید در امری داده شود که خودم وکل بتواند آن را بجا آورد وکیل هم باید کسی باشد که برای انجام آن امراهلیت داشته باشد.
ماده ۶۶۳ قانون مدنی
وکیل نمی تواندعملی راکه ازحدودوکالت اوخارج است انجام دهد.
ماده ۶۶۶ قانون مدنی
هرگاه از تقصیر وکیل خسارتی به موکل متوجه شود که عرفا وکیل مسبب آن محسوب می گردد مسئول خواهد بود.
ماده ۶۶۷ قانون مدنی
وکیل باید در تصرفات و اقدامات خود مصلحت موکل را مراعات نماید و از آنچه که موکل بالصراحه به او اختیار داده یا بر حسب قرائن وعرف وعادت داخل اختیار اوست تجاوز نکند.
ماده ۶۷۸ قانون مدنی
وکالت بطریق ذیل مرتفع می شود :
۱- به عزل موکل .
۲- به استعفای وکیل
۳- به موت یابه جنون وکیل یاموکل
ماده ۶۷۹ قانون مدنی
موکل می تواند هر وقت بخواهد وکیل راعزل کند مگر اینکه وکالت وکیل با عدم عزل در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد.
